Historia myśliwców MiG – od MiG-15 po MiG-35 to fascynująca opowieść o ewolucji sowieckiego myślistwa powietrznego, które zrewolucjonizowało walkę w przestworzach. W kolejnych dekadach biuro konstrukcyjne Mikojana i Guriewicza wprowadzało nowe rozwiązania, które determinowały losy konfliktów na całym świecie.
Powstanie myśliwców MiG i rewolucja powietrzna
Geneza i pierwsze prototypy
Początki konstrukcji MiG sięgają lat czterdziestych XX wieku, gdy Związek Radziecki pragnął dorównać rozwijającym się technologiom zachodnim. Założenie biura podszywało się pod chęć stworzenia silnego, prostego w produkcji myśliwca, który mógłby masowo służyć w lotnictwie radzieckim. Podstawą była lekka konstrukcja, aerodynamiczny profil i nowatorskie silniki odrzutowe Klimowa. Już w 1947 roku zbudowano prototypy, które z pewnymi modyfikacjami stały się fundamentem dalszych prac.
MiG-15 – przełomowy myśliwiec
MiG-15 wszedł na służbę w 1949 roku i natychmiast zyskał miano najbardziej artyleryjskiego myśliwca swoich czasów. Dzięki aerodynamicznej formie, dwóm działkom Nudelmana-Suranowa NS-23 kal. 23 mm oraz radarowi nawigacyjnemu RD-3, zapewniał przewagę nad wieloma samolotami NATO. Oto kluczowe zalety MiG-15:
- Prędkość maksymalna: ok. 1070 km/h
- Pułap operacyjny: ponad 15 000 m
- Krótki czas wdrożenia do produkcji seryjnej
- Prosta obsługa i łatwa naprawa w warunkach polowych
Model ten odegrał kluczową rolę w wojnie koreańskiej, potwierdzając skuteczność nowej technologii odrzutowej.
Rozwój kolekcji: od MiG-17 do MiG-21
Modernizacja MiG-17
MiG-17, wprowadzony na przełomie lat pięćdziesiątych, stanowił naturalny rozwój MiG-15. Zakres zmian obejmował:
- Ulepszone skrzydła o większym skosie tylnej krawędzi
- Nowy silnik VK-1F z dopalaczem
- Zwiększone uzbrojenie – wzmocnione działka NS-23 oraz NS-37
Dzięki temu myśliwiec uzyskał lepszą manewrowość i wyższy pułap lotu, co czyniło go groźnym przeciwnikiem dla samolotów zachodnich.
Skok jakościowy: MiG-19 i MiG-21
MiG-19 był pierwszym sowieckim myśliwcem zdolnym do przekroczenia bariery dźwięku w locie poziomym. Dzięki dwóm silnikom RD-9 osiągał prędkość przekraczającą Mach 1,2. Jednak to MiG-21 stał się ikoną lotnictwa. Jego główne cechy:
- Kompaktowa konstrukcja i niewielka masa
- Silnik Tumanski R-11 zapewniający niezawodność
- Nowoczesne radary RP-21 Sapfir
- Uzbrojenie: rakiety powietrze–powietrze K-13 oraz działko GSz-23L
MiG-21 przez wiele lat pozostawał podstawowym myśliwcem państw Układu Warszawskiego, a jego licencjonowane wersje służyły także w Indiach i Chinach.
Era nadprzeciętnych prędkości: MiG-23 i MiG-25
Nowe rozwiązania konstrukcyjne
Latem 1967 roku zaprezentowano MiG-23, pierwszy myśliwiec z chowanym trójszczękowym podwoziem i zmienną geometrią skrzydeł. Dzięki temu rozwiązaniu można było łączyć:
- Skrzydła w położeniu wysuniętym – niskie prędkości, lepsza sterowność
- Skrzydła w położeniu wsuniętym – wysoka prędkość przelotowa
Ta innowacja umożliwiła osiąganie nawet 2500 km/h bez utraty stabilności. Dodatkowo modernizowano systemy awioniki oraz montowano radary Sapfir-23P.
MiG-25 – konstrukcja ekstremalna
MiG-25 to odpowiedź na amerykańskie samoloty wysokiej prędkości i wysokości, takie jak SR-71. Wyróżniał się:
- Stalowa konstrukcja – wytrzymywała temperaturę przy Mach 3+
- Silniki R-15B-300 z tytanowymi dyszami
- Radary typu Smercz-25 oraz rozbudowane systemy rozpoznania
- Pułap operacyjny przekraczający 20 000 m
Choć osiągał ponad Mach 2,8, miał ograniczony czas lotu z dopalaczem. Mimo to MiG-25 długo stanowił zaporę dla samolotów zwiadowczych.
Nowoczesność i wielozadaniowość: MiG-29, MiG-31 i MiG-35
MiG-29 – narodziny wielozadaniowości
W odpowiedzi na zachodnie F-15 i F-16, w 1977 roku powstał MiG-29. Główne atuty:
- Wysoka zwrotność dzięki zewnętrznym statecznikom poziomym
- Silniki RD-33 z letnim i zimowym dopalaczem
- Awionika oparta na radary Phazotron
- Uzbrojenie: rakiety R-27, R-73 i działo GSh-30-1
MiG-29 był pierwszym radzieckim myśliwcem generacji 4, łączącym przewagę powietrzną z możliwością ograniczonego wsparcia uderzeniowego.
MiG-31 jako przechwytywacz długiego zasięgu
MiG-31 stanowi rozwój MiG-25, ale z naciskiem na latające radary dalekiego zasięgu. Wyposażono go w:
- Radar Zasłon z możliwością śledzenia wielu celów
- Silniki D-30FP o dużym ciągu
- Uzbrojenie dalekiego zasięgu: rakiety R-33
- Wyposażenie w układ IRST
Dzięki tym rozwiązaniom MiG-31 mógł operować w trudnych warunkach arktycznych, realizując zadania przechwytywania bombowców gwiazdy.
MiG-35 – najbardziej zaawansowany
MiG-35 to najnowsza ewolucja rodziny. Kluczowe innowacje:
- Radar AESA typu Zhuk-A/AM
- Usprawniona awionika cyfrowa i system wymiany danych
- Nowoczesny system walki elektronicznej – KNIRTI L175V Khibiny
- Powiększone komory na uzbrojenie, w tym pociski dalekiego zasięgu
Nowy myśliwiec stawia na wielozadaniowość i interoperacyjność z sojuszniczymi systemami, co czyni go groźnym konkurentem na rynku eksportowym.
